Bomen en struiken inpassen in de landbouw

In Utrecht werken we samen aan productieve landbouw,herstel van biodiversiteit en klimaatbestendige bodems.

Agenda

Workshop Agroforestry & Landschap voor gemeenteambtenaren

Wat is agroforestry?

Agroforestry is een vorm van landbouw waarin bomen en struiken bewust worden gecombineerd met gewassen of dieren op landbouwgrond. Binnen agroforestry vormen acht teeltsystemen een breed palet aan mogelijkheden, afgestemd op het landschap, het bedrijf en de ondernemer. Het is dus geen vast recept, maar maatwerk in de praktijk. De boer staat hierin centraal: agroforestry moet niet alleen ecologisch verantwoord zijn, maar ook aantrekkelijk, praktisch uitvoerbaar en rendabel — zowel in economische als maatschappelijke zin.

Agroforestry verbindt landbouw, natuur, klimaat en economie. Het draagt bij aan een toekomstbestendig boerenbedrijf en biedt kansen om productie, biodiversiteit, bodemkwaliteit en verdienvermogen met elkaar te versterken. Agroforestry rendeert daarbij ecologisch én economisch en levert waarde in de vijf productgroepen die hiernaast benoemd worden. 

Zo ontstaat een landbouwsysteem dat meegroeit met de tijd: productief, veerkrachtig en van waarde voor boer én omgeving. Het levert voedsel, hout, energie en ecologische en maatschappelijke waarde in één samenhangend systeem.

Agroforestry in de praktijk

Ontdek hoe boeren in Utrecht agroforestry toepassen in de praktijk. Deze drie uitgelichte voorbeelden laten zien hoe agroforestry op verschillende manieren vorm krijgt op het boerenerf. Iedere plek is anders, maar overal versterken bomen en struiken de biodiversiteit, het verdienvermogen en de toekomstbestendigheid van het bedrijf.

Home_Ramona Montfoort
Lees verder
0066-02 Agroforestry video V04.00_01_27_21
Lees verder
0066-02 Agroforestry video V04.00_01_07_11
Lees verder

Agroforestry Netwerk Utrecht

Het Agroforestry Netwerk Utrecht verbindt boeren, experts, initiatiefnemers en andere betrokkenen die samen werken aan de ontwikkeling van agroforestry in de provincie. Binnen het netwerk staan kennisdeling, ontmoeting en onafhankelijke begeleiding centraal. Zo wordt agroforestry in Utrecht stap voor stap toegankelijker, concreter en aantrekkelijker voor boeren en andere partijen die willen bijdragen aan een diverser en toekomstbestendig voedsellandschap.

FAQ

Vind een antwoord op jouw vragen!

Het Agroforestry Netwerk Utrecht is een netwerk van boeren, kennisinstellingen, adviseurs, overheden en organisaties die samenwerken aan de ontwikkeling van agroforestry in de provincie Utrecht.

Het netwerk brengt mensen bij elkaar, deelt kennis en praktijkervaring en helpt agrariërs die met agroforestry willen starten of hun systeem verder willen ontwikkelen. Dit gebeurt bijvoorbeeld via bijeenkomsten, veldexcursies, workshops en kennisuitwisseling.

Agroforestry kan verschillende voordelen bieden voor je bedrijf. Door bomen en struiken te combineren met landbouwgewassen of vee kun je je bedrijf diverser en veerkrachtiger maken.

Afhankelijk van het systeem kan agroforestry bijdragen aan extra opbrengsten (bijvoorbeeld fruit, noten of hout), beschutting voor vee en gewassen, een gezondere bodem en een aantrekkelijker landschap. Veel boeren gebruiken agroforestry ook als manier om hun bedrijf beter bestand te maken tegen droogte, hitte en extreme weersomstandigheden.

Agroforestry kan zowel ecologische als economische voordelen hebben. Veelgenoemde voordelen zijn:

  • meer biodiversiteit op en rond het erf
  • verbetering van bodemstructuur en bodemleven
  • beschutting voor vee en gewassen
  • betere waterhuishouding
  • extra producten zoals fruit, noten, hout of voeder
  • een robuuster landbouwsysteem dat beter omgaat met klimaatverandering

Welke voordelen het sterkst zijn, hangt af van het type agroforestry en de manier waarop het systeem wordt ingericht.

Agroforestry vraagt vaak om een andere manier van denken en plannen dan traditionele landbouw. Zo kost het tijd voordat bomen volwassen zijn en opbrengsten leveren. Ook vraagt het ontwerp van een goed systeem aandacht, zoals de juiste afstand tussen tussen bomen en gewassen, maar ook de inzet van mechanisatie en het beheer op de lange termijn. 

Daarnaast zijn kennis, passende machines en soms financiering nodig om te starten. Gelukkig groeit de ervaring met agroforestry in Nederland snel en zijn er steeds meer voorbeelden en hulpmiddelen beschikbaar.

Er zijn verschillende regelingen die agroforestry kunnen ondersteunen. Denk bijvoorbeeld aan subsidies van de Provincie Utrecht voor de aanleg van agroforestry-systemen. In sommige gevallen kan ook gebruik worden gemaakt van regelingen binnen het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) of andere programma’s voor natuur- en landschapsbeheer.

De beschikbare regelingen veranderen regelmatig. Binnen het netwerk houden we deelnemers op de hoogte van actuele mogelijkheden.

Ja. Via het Agroforestry Netwerk Utrecht kunnen we je in contact brengen met experts, adviseurs en boeren met praktijkervaring. Zij kunnen helpen bij vragen over ontwerp, soortenkeuze, beheer of financiering.

Ook organiseren we regelmatig veldbezoeken en bijeenkomsten waar je ervaringen kunt uitwisselen en inspiratie kunt opdoen.

Nee. Agroforestry kan klein beginnen. Een voederhaag, enkele bomenrijen of een strook met noten- of fruitbomen kan al een eerste stap zijn.

Het netwerk is er in de eerste plaats voor boeren in de provincie Utrecht die geïnteresseerd zijn in agroforestry. Daarnaast zijn ook onderzoekers, adviseurs, beleidsmakers en andere organisaties betrokken die willen bijdragen aan de ontwikkeling van agroforestry in de regio.

Je kunt je aansluiten door contact op te nemen via de website van het Agroforestry Netwerk Utrecht. We informeren je dan over bijeenkomsten, activiteiten en mogelijkheden om kennis uit te wisselen met andere boeren.

Staat je vraag er niet tussen?